السيد الطباطبائي ( مترجم وشارح : محسن دهقانى )
177
فروغ حكمت ( ترجمه وشرح نهاية الحكمه ) ( فارسى )
هم ذهنى خواهد بود ولى اگر طرفين نسبت خارجى بودند رابط ميان آن دو هم خارجى خواهد بود . وجود رابط ، موجب اتحاد طرفَين آن است متن الثّانى : أنّ تحقق الوجود الرّابط بين طرفين . . . لايخلو من ضرب من الاتّحاد . ترجمه دوم ، وجود رابط ايجاب مىكند بين طرفين ، يك نحو اتحادى حاصل گردد . دليل آن اين است كه وجود رابط متحقق در طرفين بوده ، متمايز از آن دو نبوده ، و خارج از آن دو نيست . وحدت شخصى وجود رابط ، حكم به نوعى اتحاد بين طرفين مىكند ؛ خواه مانند قضايا ، حملى در كار باشد يا مانند مركبات ، حمل در بين نباشد . در همهء اين موارد ، طرفين خالى از نوعى اتحاد نيستند . شرح وجود رابط ، سبب مىشود كه زيد در جملهء « زيدٌ قائمٌ » همان قائم باشد و قائم همان زيد . به عبارت ديگر رابط ، بين موضوع و محمول در مقام وجود ، وحدت ايجاد مىكند . و مراد از « نوعٌ مِن الاتّحاد » در متن ، اتحادى است كه به واسطهء حمل شايع و در مقام وجود ، موضوع و محمول با يكديگر متحد مىشوند . اتحاد طرفين خواه به صورت حمل در ضمن يك قضيه باشد مانند « زيدٌ قائمٌ » يا حملى در بين نباشد بلكه در ضمن يك كلمهء مركب مانند قيام زيد باشد در هر دو صورت ميان طرفين ، حكم به اتحاد صورت مىگيرد . رابط در حمل اولى و قضاياى بسيطه ، وجود ندارد متن الثّالث : انّ القضايا المشتمله على الحمل . . . لتحقق النّسبة الرابطة بين الشّىء ونفسه .